U bent hier

5 gouden tips voor succesvolle inzet van vrijwilligers bij re-integratie ex-gedetineerden

23 september 2016
Blog door Anna Hulsebosch, projectleider Stichting 180, oktober 2016

Vrijwilligers spelen in Nederland en diverse andere Europese landen een belangrijke rol bij de re-integratie van ex-gedetineerden. Ondersteuning door een vrijwilliger is ook volgens ex-gedetineerden zelf een effectieve manier om hen te helpen en hun risico op terugval te verminderen. Steun van een vrijwilliger kan zo helpen bij het veranderen van hun leven. Ook vanuit het oogpunt van de overheid is de inzet van vrijwilligers belangrijk omdat het bijdraagt aan een humanitaire uitvoering van het strafrecht .

De inzet van vrijwilligers is vooral effectief wanneer de (ex-) gedetineerden een ‘veilige’ relatie ervaren met een vrijwilliger die begrip en erkenning heeft voor wie ze zijn. Maar hoe organiseer je de succesvolle inzet van vrijwilligers?

De internationale projectgroep Justice Involving Volunteers in Europe (JIVE) onderzocht best practices. De inzet van vrijwilligers wordt steeds vaker georganiseerd door middel van samenwerkingsverbanden tussen publieke, private en non-profit organisaties. De succesfactoren voor samenwerking worden door JIVE beschreven in een lijvig rapport. Ik heb de essentie voor u samengevat in vijf gouden tips.

Tip 1. Begin je gezamenlijke visie bij de ex-gedetineerden

Bij de inzet van vrijwilligers moet veel worden samengewerkt. En al die samenwerkende partijen hebben zo hun eigen kwaliteiten, ideeën en geschiedenis. Nu is samenwerken nooit eenvoudig, maar samenwerken voor (ex-) gedetineerden is extra complex. Investeer dus tijd in het ontwikkelen van een gedeelde visie op jullie project. En ga bij die visie uit van de mensen waar je het voor doet: de ex-gedetineerden. ‘Begin with the end in mind’, zou 7 Habits-auteur en effectiviteitsgoeroe Stephen Covey zeggen. Check vervolgens of je alle juiste partners aan boord hebt, verken de samenwerking door middel van een pilot en stel een formele samenwerkingsovereenkomst op. Natuurlijk kost dit tijd, maar die tijd verdien je dubbel en dwars terug tijdens de looptijd van het vaak lange project.

Tip 2. Zorg voor geld, maar begin ook gewoon

Aan het begin van een project heb je niet altijd alle financiering voor de hele looptijd al binnen. Toch kan het goed zijn gewoon te beginnen. Om zo financiers te kunnen overtuigen van je werkwijze en eerste successen. Zorg er vervolgens wel voor dat je de volledige financiering goed regelt. Ben transparant naar financiers over kosten en voorwaarden. Ga voor lange termijn financiering; een jaar is vaak te kort, het onderzoek adviseert een termijn van zeker drie jaar. Onderzoek of resultaatfinanciering mogelijk is. Bijvoorbeeld door een innovatieve vorm als een Social Impact Bond (SIB). Zie ter inspiratie: Work-Wise Direct.

Tip 3. Organiseer de samenwerking

Veel partijen bij elkaar; formele instituten, bedrijven en maatschappelijke organisaties, publiek en privaat, professionals en enthousiaste vrijwilligers… Je kunt tip 1 en 2 wel opgevolgd hebben, maar dan begint het echte werk pas. Samenwerken gaat niet vanzelf! Dus; neem een coördinator aan voor de vrijwilligers, communiceer duidelijk en open naar alle partijen, ontmoet elkaar vaak (elkaar zien is zoveel beter dan telefoon of mail of….) en – als het even kan – investeer in een koepelorganisatie die jullie belangen officieel en vol energie kan behartigen.

Tip 4. Monitor op maat

Voorkom bureaucratie, maar meet en weet wel. Maak de effecten van wat de vrijwilligers doen inzichtelijk door structureel en gestandaardiseerd (dus eenvoudig) data te verzamelen. Hou je financiers en belangrijke stakeholders goed op de hoogte. Rapporteer face-to-face want schriftelijk verslag krijgt vaak te weinig aandacht. En zorg dat je resultaten en successen bekend worden. ‘Be good and tell it’!

Tip 5. Gebruik de 3 C’s

Wil je meer weten over de inhoud van tip 1 tot en met 4, lees dan het volledige rapport van JIVE, door het te downloaden op: www.clinks.org/JIVE. Ik begrijp dat alle adviezen en suggesties dan flink opstapelen, daarom een laatste gouden tip. In het samenwerken met vrijwilligers en ex-gedetineerden zijn de drie C’s cruciaal: commitment, coördinatie en communicatie. Hou vast aan die drie C’s en je zult je resultaten zien groeien. Veel succes!

Anna Hulsebosch

Over JIVE

Sinds april 2014 participeert Stichting 180 in het door de Europese Commissie gefinancierde project Justice Involving Volunteers in Europe (JIVE). Onder leiding van 180 zijn er in zeven Europese landen interviews gehouden met medewerkers van het Ministerie van Justitie, gevangeniswezen, vrijwilligersorganisaties, universiteiten en andere organisaties die betrokken zijn bij de inzet van vrijwilligers. De resultaten zijn verwerkt in een rapport dat op 25 februari 2016 door Anna Hulsebosch van Stichting 180 is gepresenteerd tijdens de slotconferentie van JIVE in Boekarest. Aan deze conferentie hebben ook het Ministerie van Justitie en Nederlandse vrijwilligersorganisaties zoals Exodus en Humanitas deelgenomen.

180  |  Dolderseweg 120  |  3734 BL Den Dolder  |  T 088-8800300  |  E info@180.nl